उच्च मूल्यले सुस्ताएको सुन बजार

यस वर्ष सुनको मूल्य प्रति तोला रु. २ लाख नजिक पुगेकाले सुन बजारमा कारोबार घटेको छ । यद्यपि, चाँदी, हिरा र मोतीका गहनाले केही हदसम्म बजारलाई राहत दिएका छन् । नेपालमा करिब २२ हजार सुन व्यवसायी छन्, जसका लागि तीज मुख्य व्यापारिक सिजन हो । सुनको कारोबारमा कमी आए पनि चाँदी र कृत्रिम गहनाको व्यापार भने अझै गतिशील छ ।

चुरा र पोतेको बजारमा करोडौंको कारोबार

तीजमा हिन्दू विवाहित महिलाहरूका लागि सौभाग्यको प्रतीक मानिने चुरा र पोतेको माग उच्च हुन्छ । चीन, भारत र चेक रिपब्लिक जस्ता देशबाट आयात हुने यी सामग्रीको कारोबार करोडौंमा पुग्छ । सरकारी तथ्यांकअनुसार, गत आर्थिक वर्षमा मात्रै रु. २९ करोडभन्दा बढीको पोते आयात भएको थियो । अचम्मको कुरा, नेपाली पोतेको निर्यात बेलायत, अमेरिका र फ्रान्समा समेत हुने गरेको छ, जसले नेपाली हस्तकलाको सम्भावनालाई उजागर गर्दछ ।

कपडा र सौन्दर्यमा आधुनिक फेसनको प्रभाव

पहिले साडीको मात्र बोलबाला रहेको तीजको कपडा बजारमा अहिले लेहेंगा, कुर्ता-सुरुवाल जस्ता फ्युजन फेसनले राम्रो व्यापार दिइरहेका छन् । कपडा व्यवसायीका अनुसार कुल कारोबारको ५० प्रतिशतभन्दा बढी व्यापार यही सिजनमा हुन्छ । यद्यपि, नेपालले वार्षिक ८० करोड मिटर कपडाको माग पूरा गर्न आयातमा निर्भर रहनुपरेको छ ।

यस्तै, तीजको अवसरमा सहरदेखि गाउँसम्मका पार्लरमा पनि निकै भीडभाड बढेको छ । मेकअप, फेसियल र हेयर ड्रेसिङमा महिलाहरूको लगानी बढ्दै गएको छ । नेपालमा कस्मेटिक सामग्रीको वार्षिक कारोबार नै लगभग रु. ३० अर्ब पुगेको अनुमान छ ।

दूध र संगीतको बजारमा तीजको धुन

तीजको दर खाने दिनमा दूधको खपत ह्वात्तै बढ्छ । देशभर उत्पादन हुनेमध्ये आधाभन्दा बढी दूध यही दिन बजारमा खपत हुन्छ । त्यस्तै, रोटी, मिठाई, फलफूल र ड्राइ फ्रुटको व्यापार पनि उल्लेख्य हुन्छ ।

यस वर्ष तीज लक्षित गरी सयौं नयाँ गीत बजारमा आएका छन्, जसको अनुमानित लगानी रु. ९ करोडसम्म पुगेको छ । गीत-संगीतसँगै भिडियो निर्माण, युट्युब विज्ञापन र स्टेज कार्यक्रमले पनि आम्दानीको नयाँ बाटो खोलेका छन् ।

पूजा सामग्री र सेवा क्षेत्रमा पनि चहलपहल

तीजको पाँचमीमा शिव-पार्वतीको पूजाका लागि आवश्यक पर्ने पूजा सामग्री, फलफूल, धागो र माटाका भाँडाहरूको बिक्री बढ्छ । साथै, पण्डित र पुरोहितको सेवा पनि यस समयमा अत्यधिक व्यस्त हुन्छ, जसले सेवा क्षेत्रमा समेत आर्थिक गतिविधि बढाएको छ ।

समग्रमा, तीज केवल एउटा चाड मात्र नभई नेपाली अर्थतन्त्रलाई चलायमान बनाउने एक महत्त्वपूर्ण आर्थिक घडीको रूपमा स्थापित भएको छ । यसले बजारलाई ‘फेस्टिभ बुस्ट’ दिँदै धेरै व्यवसायहरूलाई नयाँ ऊर्जा प्रदान गर्दछ ।