काठमाडाैं, २० कार्तिक । नेपालमा गत भदौ महिनामा भएको ‘जेनजी’ आन्दोलन र त्यसपछिका विपत्तिहरूका कारण निर्जीवन बीमाको व्यवसायमा उल्लेख्य उछाल आएको छ। नेपाल बीमा प्राधिकरणको तथ्याङ्क अनुसार, चालु आर्थिक वर्ष २०८२–८३ को असोज महिनामा निर्जीवन बीमाको व्यापारको आकार $५५.८४$ प्रतिशतले बढेको छ।

मुख्य तथ्याङ्कहरू:

• कुल व्यापारमा वृद्धि: असोज मसान्तसम्म निर्जीवन बीमा कम्पनीहरूले $१२ अर्ब ९२ करोड ४६ लाख$ रुपैयाँ बराबरको बीमा शुल्क आर्जन गरेका छन्। यो भदौ मसान्तसम्मको $८ अर्ब २९ करोड ३२ लाख$ रुपैयाँको तुलनामा $५५.८४$ प्रतिशत धेरै हो।

• मासिक व्यापारको आकार: असोज महिनामा मात्रै कम्पनीहरूले $४ अर्ब ६३ करोड १४ लाख$ रुपैयाँ बीमा शुल्क आर्जन गरे, जुन मासिक आधारमा $१८.८६$ प्रतिशतको वृद्धि हो।

आन्दोलन र विपत्तिको प्रत्यक्ष असर:

गत भदौ २३ र २४ गतेको आन्दोलन तथा त्यसपछिका बाढी-पहिरो जस्ता प्राकृतिक विपत्तिले क्षति पुगेपछि घर र गाडीको बीमा गर्नेको संख्या व्यापक बढेको देखिन्छ।

• मोटर बीमाले लियो छलाङ: मोटर बीमाको व्यापार एकै महिनामा $८४.७४$ प्रतिशतले बढेर झन्डै दोब्बर भएको छ। असोजमा मात्र $१ लाख ५० हजार ५९४$ वटा मोटर बीमालेख जारी भएका छन्।

• सम्पत्ति बीमामा वृद्धि: सम्पत्ति बीमाको व्यापार पनि असोजमा $१ अर्ब ३ करोड ३३ लाख$ रुपैयाँले बढेको छ। असोजमा $४३ हजार ८६०$ वटा सम्पत्ति बीमालेख बिक्री भएका छन्।

बजार हिस्सा र क्षति दावी:

हाल निर्जीवन बीमा व्यवसायमा मोटर बीमाको योगदान $३२.९७$ प्रतिशत र सम्पत्ति बीमाको $२७.४४$ प्रतिशत रहेको छ। यी दुई विधाले कुल व्यवसायको $६०.४२$ प्रतिशत हिस्सा ओगट्छन्।

• दावीको तथ्याङ्क: जेनजी आन्दोलनमा क्षति भएका सम्पत्ति बीमा अन्तर्गत $१९ अर्ब १ करोड ९३ लाख$ र मोटर बीमामा $३ अर्ब ४४ करोड २५ लाख$ रुपैयाँ बराबरको दावी परेको छ।

• असोज १८ गतेको बाढी पहिरोका कारण पनि सम्पत्ति बीमामा $३ अर्ब १९ करोड ४९ लाख$ र मोटर बीमामा $३ करोड ७४ लाख$ रुपैयाँ बराबरको दावी पेश भएको प्राधिकरणले जनाएको छ।

अन्य बीमामा पनि सुधार:

• इन्जिनियरिङ तथा ठेक्का बीमा: $४६.९०$ प्रतिशत वृद्धि भई $१ अर्ब ६० करोड ३६ लाख$ रुपैयाँ।

• लघु निर्जीवन बीमा: $६२.३८$ प्रतिशत वृद्धि भई $२७ करोड ३२ लाख$ रुपैयाँ।

• कषि बाली बीमा: $५२.११$ प्रतिशत वृद्धि भई $४९ करोड ९३ लाख$ रुपैयाँ।

• हवाई बीमा: $४६.४४$ प्रतिशत वृद्धि भई $५१ करोड ६९ लाख$ रुपैयाँ।

यो तथ्याङ्कले क्षतिपूर्ति दावीको ठूलो रकम र सरकारले मोटर तथा सम्पत्ति बीमालाई अनिवार्य बनाएको कारणले गर्दा जोखिम बढ्दा उपभोक्ताहरू बीमाप्रति थप सचेत भएको सङ्केत गर्दछ।