काठमाडाैं, २ मंसिर । कोभिड र मन्दीबाट बल्लतल्ल उठ्न लागेको नेपालको पर्यटन व्यवसाय गत भदौमा देशभर चर्किएको जेनजी आन्दोलनका कारण पुन: गम्भीर संकटमा परेको छ। आन्दोलनले पर्यटन क्षेत्रका संरचनामा तोडफोड, आगजनी र लुटपाट भएपछि सूचीकृत होटलहरूको व्यापारमा ठूलो गिरावट आएको छ, जसले गर्दा अधिकांश कम्पनीहरूले नोक्सानी व्यहोरेका छन्।

व्यापारमा दोहोरो अङ्कको संकुचन

नेपाल स्टक एक्सचेञ्ज (नेप्से) मा सूचीकृत होटल तथा पर्यटन समूहका ६ वटा कम्पनीहरूको चालु आर्थिक वर्ष २०८२–८३ को पहिलो त्रैमासिक वित्तीय विवरणले पर्यटन क्षेत्रको नाजुक अवस्था देखाएको छ।

• औसत व्यापारमा कमी: तीन महिनाको अवधिमा ती होटलहरूको कुल कारोबार १ अर्ब २८ करोड ३ लाख रुपैयाँ मात्र भएको छ।

• गिरावटको दर: यो रकम गत वर्षको सोही अवधिको (१ अर्ब ४७ करोड २८ लाख रुपैयाँ) तुलनामा १३.०७ प्रतिशतले कमी हो।

• परिणाम: व्यापारमा आएको यो ठूलो कमीका कारण धेरैजसो होटलहरू नोक्सानीमा धकेलिएका छन्।

सोल्टीबाहेक सबै नोक्सानीमा

आन्दोलनको प्रतिकूल असरका बाबजुद नेप्सेमा सूचीकृत ७ मध्ये ६ वटाको वित्तीय विवरण अनुसार, सोल्टी होटल मात्र नाफामा बस्न सफल भएको छ।

हायात होटल पूर्ण रूपमा बन्द

जेनजी आन्दोलनले प्रत्यक्ष क्षति बेहोरेको तारागाउँ रिजेन्सी होटल (हायात) भदौ २४ गतेदेखि पूर्ण रूपमा बन्द छ र अहिले मर्मत–सम्भारमा रहेको छ। गत वर्ष ४ करोड ५६ लाख रुपैयाँ नाफा कमाएको होटल यस वर्ष २ करोड ३७ लाख रुपैयाँ नोक्सानीमा गएको छ।

चन्द्रागिरीमा ठूलो क्षति

आन्दोलनकारीले चन्द्रागिरी हिल्स को बटम स्टेशनमा तोडफोड र आगजनी गरेपछि ठूलो क्षति भएको थियो। फलतः गत वर्ष नाफामा रहेको कम्पनी यस वर्ष १ करोड २४ लाख रुपैयाँ घाटामा पुगेको छ र यसको व्यापार २९.१८ प्रतिशतले खुम्चिएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा नकारात्मक सन्देश

पर्यटन व्यवसायीहरूका अनुसार जेनजी आन्दोलनका बेला होटल हिल्टन, हायात, चन्द्रागिरी हिल्स लगायतका संरचनामा भएको तोडफोड र आगजनीले पर्यटन उद्योगलाई दोस्रो ठूलो झड्का दिएको छ। आन्दोलनका क्रममा केही विदेशी पर्यटक घाइते हुने र ज्यान गुमाउने घटनाले अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा ‘नेपाल सुरक्षित छैन’ भन्ने सन्देश गएको छ।

व्यवसायीहरूले राजनीतिक अस्थिरता, आन्दोलनको पुनरावृत्ति र पर्यटकीय पूर्वाधारमा न्यून लगानीले पर्यटन गतिविधिमा प्रतिकूल असर परिरहेको बताएका छन्। अवस्था सामान्य बने पनि अन्तर्राष्ट्रिय बजारमा फैलिएको नकारात्मक सन्देशले आगामी महिनासम्म पनि पर्यटक आगमन सुस्त हुने चिन्ता व्यक्त गरिएको छ।