किसानलाई फेरि मर्का: ‘कालो सुन’ अलैँचीको भाउ घट्यो

किसानलाई फेरि मर्का: ‘कालो सुन’ अलैँचीको भाउ घट्यो तरुण खबर २२ आश्विन २०८२, बुधबार १२:२०
किसानलाई फेरि मर्का: ‘कालो सुन’ अलैँचीको भाउ घट्यो

काठमाडाैं, २२ असाेज । बाढीपहिरोको मारमा परेका नेपाली किसानहरूलाई यस वर्ष नगदे बाली अलैँचीको मूल्यमा आएको गिरावटले थप समस्यामा पारेको छ। पूर्वी नेपालको प्रमुख बालीमध्येको एक अलैँचीको मूल्य गत वर्षको तुलनामा यो सिजनमा ह्वात्तै घटेको छ।

मूल्यमा ठूलो गिरावट

गत वर्ष यही समयमा प्रतिमन (४० किलोग्राम) अलैँचीको भाउ ९० हजार रुपैयाँ रहेको थियो। तर, यस वर्षको कारोबारमा उच्च गिरावटपछि भाउ जम्मा ८० हजार रुपैयाँ मा खुम्चिएको छ।

  • एक दशकदेखि ओरालो लाग्ने क्रममा रहेको अलैँचीको मूल्य पोहोर साल केही सुधार देखिएको थियो।
  • मूल्य चुलिएको बेलामा गत वर्ष एक मन अलैँची १ लाख १० हजार रुपैयाँसम्म कारोबार भएको थियो।
  • अहिले बजारमा राम्रो ग्रेडिङ भएको अलैँची ८२ हजार रुपैयाँ र ग्रेडिङ नभएको अलैँची ८० हजार रुपैयाँ को दरले कारोबार भइरहेको छ।

नेपालमा ‘कालो सुन’ (ब्ल्याक गोल्ड) भनिने अलैँचीको मूल्य यसरी ओरालो लाग्दा किसानहरू मर्कामा परेका छन्।

बजार व्यवस्थापनको समस्या

पूर्वी पहाडका किसानहरूले अलैँचीको खेती बढाए पनि यसको बजारिकरणमा उल्लेख्य सुधार ल्याउन नसकिएको किसानहरूको गुनासो छ।

  • पुरानो सीमित बजारमा निर्भर रहँदा उत्पादन थोरै मात्र बढ्दा पनि माग त्यस अनुरूप बढ्न सकेको छैन। यही कारणले गर्दा नेपाली अलैँचीको मूल्य बढ्न नसकेको किसानहरू बताउँछन्।
  • पूर्वी पहाडमा उत्पादन हुने ९५ प्रतिशतभन्दा बढी अलैँची नेपालबाहिर निर्यात हुने गरेको अनुमान छ।
  • सङ्खुवासभा, पाँचथर, ताप्लेजुङ, इलाम र धनकुटासहित पहाडी र उच्च पहाडी जिल्लाहरूमा यसको व्यापक उत्पादन हुने गरेको छ।

नेपाली व्यवसायीहरूले अलैँचीलाई तीन ग्रेडमा वर्गीकरण गरेर बेच्ने गरेका छन्, जसअनुसार गुणस्तरका आधारमा मूल्य फरक पर्ने गर्छ।