विश्व अर्थतन्त्र सुस्तता, नेपालमा मिश्रित असर

विश्व अर्थतन्त्र सुस्तता, नेपालमा मिश्रित असर तरुण खबर २० पुष २०८२, आईतवार ११:४१
विश्व अर्थतन्त्र सुस्तता, नेपालमा मिश्रित असर

सन् २०२५ मा विश्व अर्थतन्त्रले मध्यम वृद्धि देखाए पनि सन् २०२६ मा जोखिमहरू गहिरिएर वृद्धिदर घट्ने संकेत देखिएको छ। आर्थिक सहयोग तथा विकास संगठन (ओईसीडी) र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) अनुसार विश्व अर्थतन्त्र २०२५ को ३.२ प्रतिशत वृद्धिदरबाट घटेर २०२६ मा २.९ प्रतिशतमा सीमित हुने अनुमान गरिएको छ।

विशेषज्ञहरूले व्यापार अवरोध, उच्च ब्याजदर, भू–राजनीतिक अस्थिरता र एआई लगानीमा अनिश्चितता विश्व आर्थिक सुस्तताका मुख्य कारण हुने औँल्याएका छन्। विकासशील र उदीयमान बजारहरूमा प्रभाव अझै गहिरो पर्ने देखिएको छ।

सन् २०२६ का प्रमुख चुनौतीहरू:
१. ट्यारिफ नीति र व्यापार तनाव: अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पको ट्यारिफ नीति र उच्च व्यापारिक तनावले विश्व व्यापारमा १ प्रतिशतसम्म गिरावट ल्याउन सक्छ।
२. अमेरिका–चीन प्रतिस्पर्धा: निरन्तर भू–राजनीतिक र प्राविधिक प्रतिस्पर्धाले एसियाली अर्थतन्त्र र विश्व व्यापार खण्डीकरण बढाउनेछ।
३. मुद्रास्फीति र नीतिगत दुविधा: उच्च मुद्रास्फीतिले केन्द्रीय बैंकहरूलाई ब्याजदर निर्धारणमा चुनौती दिनेछ।
४. सार्वजनिक ऋण बोझ: विकसित देशमा उच्च ऋणले वित्तीय तनाव बढाउने र विकासशील देशमा संकट निम्त्याउने देखिएको छ।
५. एआई लगानीको बबल: अमेरिकी ठूला प्रविधि कम्पनीमा एआई लगानीको बबल फुट्न सक्ने जोखिम छ, जसले विश्वव्यापी मन्दी निम्त्याउन सक्छ।
६. कमजोर श्रम बजार र बेरोजगारी: अमेरिका र युरोपमा बेरोजगारी ४.५ प्रतिशत नजिक पुग्ने र युवा तथा कम दक्ष कामदार प्रभावित हुने अनुमान छ।

नेपालमा प्रभाव:
विश्व अर्थतन्त्रको सुस्तताले नेपालजस्तो विकासोन्मुख र आयातमुखी अर्थतन्त्रमा बहुआयामिक असर पार्नेछ। प्रमुख असरहरूमा रेमिट्यान्समा दबाब, महँगी, व्यापार घाटा, निर्यात र उद्योगमा कमजोरी, पर्यटनमा गिरावट र सार्वजनिक वित्तीय दबाब पर्न सक्छ।

यद्यपि, नेपालका लागि केही सकारात्मक पक्षहरू पनि छन्। जलविद्युत् उत्पादन विस्तार, आन्तरिक पर्यटन वृद्धि, कृषि सुधार र भारतसँगको स्थिर व्यापारले आंशिक राहत दिन सक्छ। एशियाली विकास बैंकले नेपालको आर्थिक वृद्धिदर सन् २०२६ मा ५.१ प्रतिशत पुग्ने अनुमान गरेको छ भने विश्व बैंकले २.१ प्रतिशत मात्र रहने प्रक्षेपण गरेको छ।