तरुण खबर
२० पुष २०८२, आईतवार ११:४१
सन् २०२५ मा विश्व अर्थतन्त्रले मध्यम वृद्धि देखाए पनि सन् २०२६ मा जोखिमहरू गहिरिएर वृद्धिदर घट्ने संकेत देखिएको छ। आर्थिक सहयोग तथा विकास संगठन (ओईसीडी) र अन्तर्राष्ट्रिय मुद्रा कोष (आईएमएफ) अनुसार विश्व अर्थतन्त्र २०२५ को ३.२ प्रतिशत वृद्धिदरबाट घटेर २०२६ मा २.९ प्रतिशतमा सीमित हुने अनुमान गरिएको छ।
विशेषज्ञहरूले व्यापार अवरोध, उच्च ब्याजदर, भू–राजनीतिक अस्थिरता र एआई लगानीमा अनिश्चितता विश्व आर्थिक सुस्तताका मुख्य कारण हुने औँल्याएका छन्। विकासशील र उदीयमान बजारहरूमा प्रभाव अझै गहिरो पर्ने देखिएको छ।
सन् २०२६ का प्रमुख चुनौतीहरू:
१. ट्यारिफ नीति र व्यापार तनाव: अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पको ट्यारिफ नीति र उच्च व्यापारिक तनावले विश्व व्यापारमा १ प्रतिशतसम्म गिरावट ल्याउन सक्छ।
२. अमेरिका–चीन प्रतिस्पर्धा: निरन्तर भू–राजनीतिक र प्राविधिक प्रतिस्पर्धाले एसियाली अर्थतन्त्र र विश्व व्यापार खण्डीकरण बढाउनेछ।
३. मुद्रास्फीति र नीतिगत दुविधा: उच्च मुद्रास्फीतिले केन्द्रीय बैंकहरूलाई ब्याजदर निर्धारणमा चुनौती दिनेछ।
४. सार्वजनिक ऋण बोझ: विकसित देशमा उच्च ऋणले वित्तीय तनाव बढाउने र विकासशील देशमा संकट निम्त्याउने देखिएको छ।
५. एआई लगानीको बबल: अमेरिकी ठूला प्रविधि कम्पनीमा एआई लगानीको बबल फुट्न सक्ने जोखिम छ, जसले विश्वव्यापी मन्दी निम्त्याउन सक्छ।
६. कमजोर श्रम बजार र बेरोजगारी: अमेरिका र युरोपमा बेरोजगारी ४.५ प्रतिशत नजिक पुग्ने र युवा तथा कम दक्ष कामदार प्रभावित हुने अनुमान छ।
नेपालमा प्रभाव:
विश्व अर्थतन्त्रको सुस्तताले नेपालजस्तो विकासोन्मुख र आयातमुखी अर्थतन्त्रमा बहुआयामिक असर पार्नेछ। प्रमुख असरहरूमा रेमिट्यान्समा दबाब, महँगी, व्यापार घाटा, निर्यात र उद्योगमा कमजोरी, पर्यटनमा गिरावट र सार्वजनिक वित्तीय दबाब पर्न सक्छ।
यद्यपि, नेपालका लागि केही सकारात्मक पक्षहरू पनि छन्। जलविद्युत् उत्पादन विस्तार, आन्तरिक पर्यटन वृद्धि, कृषि सुधार र भारतसँगको स्थिर व्यापारले आंशिक राहत दिन सक्छ। एशियाली विकास बैंकले नेपालको आर्थिक वृद्धिदर सन् २०२६ मा ५.१ प्रतिशत पुग्ने अनुमान गरेको छ भने विश्व बैंकले २.१ प्रतिशत मात्र रहने प्रक्षेपण गरेको छ।


